BULLETIN nr. 34 - augustus 2009

Volledige pagina
Pagina afdrukken

GEEN KAS MAAR GRAS

TUSSENRAPPORTAGE

In eerdere bulletins maakten wij reeds melding van de zoekactie van de provincie naar een plangebied van 800 hectare voor de bouw van 400 hectare kassen plus bijbehorende voorzieningen. Zo wordt de hoeveelheid provinciaal glas weer de 5800 hectare, die er in het jaar 2000 was. Inmiddels is daarover een Tussenrapportage gereed gekomen.

De provincie onderzoekt momenteel twee mogelijkheden: in de gemeenten Oostflakkee en Kaag en Braassem. Aanvankelijk was het zoekgebied in onze gemeente 2800 hectare groot, maar inmiddels zijn de Vriezenkoopsche polder, de Wassenaarsche polder en de Groote Heilige Geest polder uit het zoekgebied verdwenen om cultuurhistorische redenen. Het gehalveerde zoekgebied omvat op dit moment.

de Veender polder (234 hectare)

de polder Oudendijk (295 hectare)

en de polder Vierambacht (813 hectare)

De twee kleine polders zijn niet groot genoeg, hebben nu al veel waterproblemen en een slechte bruto/netto-verhouding tussen het totale areaal en het glasareaal. Ze flankeren de fraaie groene oevers van de Wijde Aa en daarmee lijken deze polders geen goede oplossing te bieden.

Dan zou de polder Vierambacht als zoekgebied overblijven. Delen van deze polder liggen in de buurgemeenten Nieuwkoop en Alphen aan den Rijn en maken geen deel uit van de provinciale zoekactie. Een wonderlijke planologische aanpak! In ieder geval behoudt Alphen zo de ruimte voor de grote by-pass en extra woningbouw (met uitzicht op de kassen). De weidse polder en fraaie omlijsting worden verleden tijd. De uitstraling van de geÔndustrialiseerde polder strekt zich uit tot alle aansluitende gebieden, inclusief de Braassem en Roelofarendsveen aan de overzijde. Ook onze buurgemeenten worden ermee geconfronteerd.

Wij hebben begrip voor de problemen die de glastuinbouw in onze gemeente ondervindt en willen de plannen voor herstructurering van ons kassengebied niet in de weg staan. De ideeŽn van de provincie om hier grootschalige nieuwe kassencomplexen te bouwen verwerpen wij omdat zij een onaanvaardbare aantasting betekenen voor ons deel van het Groene Hart en niet noodzakelijk zijn voor het oplossen van onze locale problemen.

Wij hebben vier vragen over de provinciale plannen:

Op geen van deze vragen hebben wij een bevredigend antwoord gevonden dus blijft voor onze vereniging gelden: geen kas maar gras.

Waarom 400 hectare nieuw kassen?

Zo'n dertig jaar geleden was er veel meer glas in de provincie dan tegenwoordig. Het provinciebestuur van Zuid-Holland was zelfs bevreesd dat de provincie te veel zou verglazen. Toen werd 5800 hectare glas beschouwd als het maximum dat de provincie kon verdragen. Sindsdien is het glasareaal afgenomen, mede door overloop naar andere provincies. In het jaar 2000 was er nog 5800 hectare glas en nu is er nog 5400 hectare. De provincie wil weer terug naar 5800 hectare. Wat vroeger een maximum was is nu blijkbaar een minimum geworden.

De glastuinbouw heeft het moeilijk en hopelijk zal de huidige crisis niet te lang voortduren. Helaas kan niemand de toekomst voorspellen, niet voor de korte termijn en al helemaal niet voor de lange termijn. Niemand weet hoe de productie in het buitenland zich gaat ontwikkelen of hoeveel Nederlandse producenten (delen van) hun productie naar het buitenland zullen verplaatsen.

5800 hectare is een vrij willekeurige maat, die niet voortkomt uit aantoonbare vraag. De provincie had met even veel gemak 6200 of 5400 hectare kunnen kiezen.Het is bovendien een maat die gekozen is voordat de economische crisis uitbrak. Dat alleen al zou een reden moeten zijn het getal naar beneden bij te stellen.

Welke gevolgen heeft de schaalgrootte?

Ook glastuinbouw moet duurzaam worden. Dat houdt in dat op termijn gesloten systemen moeten worden gebruikt voor water, warmte, meststoffen en dergelijke. TNO spreekt dan ook niet meer over tuinbouw, maar over procesindustrie. Volgens GS moeten glastuinbouwcomplexen daarom minstens 100 hectare groot zijn. Dat grootschaligheid niet vanzelf leidt tot duurzaamheid heeft de MER commissie onlangs bevestigd met haar kritisch oordeel over plannen voor warmte-/koudeopslag onder een groot kassenproject in de Wieringermeerpolder. De kas als leverancier van energie is nog een ver perspectief.

Waar een megamarkt verschijnt krijgen kleine winkels het moeilijk. Waar megastallen komen, verdwijnen kleinere varkensboeren. Daarom verzetten Brabanders zich tegen megastallen. Waarom zouden onze eigen glastuinbouwers baat hebben bij een toestroom van grote concerns, die hier op megaschaal aan de slag gaan?

Waarom hier in het Groene Hart?

Met beleidsnota's over het Groene Hart kan een boekenkast worden gevuld. In de recente nota 'Voorloper Groene Hart', in december 2008 mede ondertekend door onze provincie, staat:

In het Groene Hart liggen zowel enkele gebieden waar de glastuinbouw is geconcentreerd, als solitaire glastuinbouwbedrijven. Het bestaande beleid is gericht op bundeling van glastuinbouwbedrijven op de daarvoor aangewezen locaties. Uitbreiding hiervan in het Groene Hart is niet aan de orde. Dit beleid, dat ook voorziet in ruimte voor ruimtemogelijkheden, wordt voortgezet.

Aantasting van het Groene Hartbeleid kan alleen bij zaken van 'groot openbaar belang'. Als daarvan sprake was had dat bij de keuze van de zoeklocatie Kaag en Braassem en bij het ondertekenen van de overeenkomst 'Voorloper Groene Hart' duidelijk gemaakt en gemotiveerd moeten worden. Zonder 'groot openbaar belang' geen aantasting van het Groene Hart.

Wanneer nieuwe ruimte nodig is voor bedrijven moeten eerst bestaande verouderde terreinen worden opgeknapt, voordat nieuwe locaties worden aangelegd. Datzelfde geldt voor woonwijken: eerst saneren of invullen dan pas uitbreiden. Waarom geldt dat niet voor de agro-industrie? Is ondubbelzinnig aangetoond dat in dit geval wel nieuwe locaties noodzakelijk zijn? En moet daarom een groot deel van het Groene Hart worden opgeofferd? Of kiest GS hier de weg van de minste weerstand?

Wat betekent dat voor Kaag en Braassem?

Onze gemeenteraad heeft zich nog niet uitgesproken over de provinciale plannen voor 400 hectare nieuw glas, omdat het provinciale onderzoek nog niet is afgerond. Maar welke voordelen vallen daarvan eigenlijk te verwachten? Wat betekent het voor onze eigen glastuinbouwers? Hoe geloofwaardig zijn voorspellingen over de extra werkgelegenheid bij de steeds stijgende productiviteit in de agrarische sector? Hoeveel nieuwe banen gaan er komen? Wie komen die banen vervullen? Wat is het economisch voordeel en wie gaan daarvan profiteren?

Over de financiŽle nadelen wordt nauwelijks gesproken. Door het volbouwen van de polder Vierambacht, wordt ook het open landschap in de ruime omgeving geschaad. Speelt de kassenbouw zich af op 800 hectare, het effect zal drie kilometer verder nog duidelijk merkbaar zijn. Dan gaat het om zo'n 6000 hectare! Wat betekent dat voor de recreatieve economie van onze gemeente? En welke financiŽle gevolgen heeft de afgenomen aantrekkelijkheid als woongemeente? Niet alleen concurreren de nieuw te bouwen woningen bij de kassencomplexen rechtstreeks met Braassemerland, maar dat Braassemerland wordt zelf ook minder aantrekkelijk.

Ook andere nadelen zijn er genoeg. Onze inwoners worden nu al blootgesteld aan de overlast van de HSL, de A4, de N207, Schiphol. Die kunnen we niet verplaatsen. Moeten daar de nadelen van een agro-industrieel complex aan worden toegevoegd? Verlies van natuur, toename van verkeersdrukte, hinder van verlichting?

De provincie maakt rapporten, die de noodzaak en de voordelen verbonden aan haar zienswijze moeten onderbouwen. Wie schrijft de rapporten die de consequenties voor Kaag en Braassem aangeven? Zorgvuldige politieke afweging en besluitvorming vereisen dat de voor- en nadelen en alle risico's voor alle betrokken partijen zorgvuldig in kaart worden gebracht.

Onze gemeente heeft voor de korte en lange termijn een stevige bestuurlijke agenda: de integratie en de concernplanning, de benarde financiŽle situatie, het plan Braassemerland, het centrumplan Leimuiden en niet te vergeten de herstructurering van onze eigen glastuinbouw. Een bedrijf zou zich wel tien maal bedenken voordat daarbij nog een nieuwe kolossale opgave werd aangenomen waarvan de gevolgen nog niet bij benadering zijn te overzien.

OPROEP aan onze leden

Er is veel te doen en wij rekenen op uw steun. Na de zomervakantie zullen wij ook in de pers van ons doen horen, maar wij vragen u nu al aan de slag te gaan. Velen zijn nog niet op de hoogte van de provinciale plannen. U kunt helpen door uw omgeving daarvan bewust te maken en ook door nieuwe leden te werven: hoe meer steun, hoe krachtiger onze stem.

Voor nadere informatie zie onze website of mail naar